banner
Opieka przez osoby trzecie (orzecznictwo)
Orzeczenia:Poszkodowanemu przysługuje od podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania zwrot kosztów opieki sprawowanych przez osoby trzecie, przy czym poszkodowany nie jest zobowiązany do udowodnienia poniesionych w tym zakresie wydatków i może dochodzić roszczenia także wówczas, jeżeli opiekę nad nim sprawowały osoby najbliższe (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 1977 roku w sprawie I CR 143/77).

Prawo poszkodowanego do ekwiwalentu z tytułu zwiększonych potrzeb w postaci konieczności korzystania z opieki osób trzecich nie wymaga bowiem wykazania, że osoba poszkodowana rzeczywiście ponosiła konkretne wydatki na koszt opieki ani wskazania faktycznej wysokości tych kosztów. Za wystarczające uważa się potwierdzenie przez te osoby, że taka opieka była sprawowana, na czym polegała i jak długo trwała. Punktem odniesienia dla oceny zasadności udzielenia poszkodowanemu pomocy jest charakter doznanych przez niego obrażeń ciała. W doktrynie i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że opieka ta może być sprawowana przez osoby poszkodowanemu najbliższe i członków rodziny. (zob. wyrok SN z dnia 26 lipca 1977 r., sygn. akt. I CR 143/77).

Zgodnie bowiem z art. 444 § 1 k.c. w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego tytułu koszty (…). W zakres pojęcia „wszelkie wynikłe z tego tytułu koszty” wchodzą koszty leczenia w szerokim tego słowa znaczeniu, tj. pobyt w szpitalu, konsultacje lekarskie, dodatkowa pomoc pielęgniarska, wydatki na lekarstwa, koszty związane z transportem poszkodowanego po wypadku do domu, do szpitala, na zabieg, koszty odpowiedniego odżywiania się, wydatki związane z opieką i pielęgnacją po wyjściu ze szpitala itp. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 24 października 2012 roku w sprawie I ACa 456/12).

W związku z powyższym w sytuacji, gdy poszkodowany na skutek doznanych uszkodzeń ciała nie może wykonywać samodzielnie niektórych czynności – przygotowania posiłku, prania, zmieniania opatrunków, sprzątania, zakupów żywnościowych itp. i korzysta w tym zakresie z pomocy osób trzecich ma on prawo dochodzić odszkodowania tytułem zwrotu kosztów opieki, zaś sam fakt, iż opiekę nad nim sprawują członkowie rodziny i to nieopłatnie pozostaje bez znaczenia dla możliwości dochodzenia tego roszczenia (!). Dochodząc od ubezpieczyciela czy sprawcy wypadku zwrotu kosztów opieki osób trzecich poszkodowany musi zatem wykazać jedynie, iż w związku z wypadkiem nie mógł samodzielnie wykonywać niektórych czynności, korzystał z pomocy osób trzecich oraz w jakim rozmiarze (ilość dni po ile godzin dziennie). Dla ustalenia wysokości odszkodowania niewątpliwie pomocne będzie również sięgnięcie do cenników specjalistycznych ośrodków, zajmujących się świadczeniem usług opiekuńczych.

„Sąd nie uwzględnił jednak żądania powódki, ponieważ nad powódką opiekę sprawowały jej siostry” (Sąd Okręgowy w Płocku IV Wydział Cywilny, wyrok z dnia 03 marca 2016 r. sygn. akt: IV Ca 868/15); „osobami pomagającymi jej po zdarzeniu z 10 stycznia 2011 roku i opuszczeniu szpitala był mąż i synowa, którym nie wypłaciła żadnych kwot z tytułu sprawowanej opieki. Wskazane osoby czyniły to bezsprzecznie z uwagi na łączące więzy rodzinne. Dodatkowo podkreślić należy, że powódka wnosząc o zasądzenie kosztów opieki sprawowanej przez osoby trzecie nie wykazała wysokości kosztów tej opieki” ( Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy wyrok z dnia 18 lutego 2016 r. sygn. akt III Ca 1496/15) – SN sobie a sądy okręgowe sobie; generalnie nie uwzględniają roszczenia o zwrot kosztów opieki, gdy opiekę tą sprawuje osoba bliska/krewny; chyba że zostaną udowodnione faktyczne koszty poniesione na rzecz opiekuna w zamian za opiekę

„W pozostałej części - dotyczącej odszkodowania za opiekę osób trzecich - sąd powództwo oddalił. Nie można kwestionować potrzeby opieki osób trzecich nad powódką w czasie choroby, co wynika z opinii biegłego ortopedy, zeznań powódki i jej męża. W świetle tych dowodów także nie można kwestionować, że ta pomoc i opieka była rzeczywiście świadczona przez najbliższych - przez męża powódki i jej teściów. Jednakże, aby dojść do wniosku o zasadności roszczenia odszkodowawczego za opiekę osób trzecich nad powódką to należy wykazać poniesioną szkodę w związku z opieką osób trzecich. Takiej szkody pełnomocnik powódki w trakcie procesu nie wykazała. Innymi słowy - mimo, że opieka nad powódką przez osoby trzecie rzeczywiście była sprawowana, to nie poniosła ona w związku z tym żadnych kosztów, bowiem ta opieka polegała na rodzinnej pomocy najbliższych. W świetle dyferencyjnej teorii szkody o niej mowy być nie może skoro w związku z opieką nad powódkę nie wystąpiła różnica na minus w majątku powódki przed sprawowaniem opieki i po jej zakończeniu. Z tych powodów sąd oddalił powództwo w zakresie odszkodowania za opiekę osób trzecich, bowiem nie wykazano zaistnienia szkody w związku z tym. nie mówiąc już o wykazaniu jej wysokości” (Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy z dnia 3 sierpnia 2015 roku sygn. akt II Ca 468/15)

 

************************

Stawki:Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 21.09.2005 r. V CK 150/05 wskazał, że dla ustalania nieudokumentowanych kosztów sprawowania opieki, punkt odniesienia powinno stanowićminimalne wynagrodzenie za pracę obowiązujące w tym czasie.

„Zważając, że dochodził kosztów opieki za 150 dni po 2 godziny dziennie i jednocześnie koszt tej opieki oszacował na 10 zł za godzinę, powołując się przy tym na stawki za opiekę pielęgniarską stosowaną przez ośrodki pomocy społecznej, to należało uznać to żądanie za zasadne w całości (Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, 29 lipca 2015 roku, Sygn. akt I C 1494/13.

Od dnia 16 kwietnia 2011 r. do chwili obecnej wymiar pomocy koniecznej powódce nie przekracza 1,5 godz. na dobę. Dotyczy to czynności wymagających dużego nakładu sił i długotrwałego pozostawania w wymuszonej pozycji. Stawki za usługi opiekuńcze na terenie Gminy T. wynosiły: [...]” Wyrok sądu apelacyjnego w Krakowie Wydział I Cywilny z dnia 23 stycznia 2015 roku sygn. akt I ACa 1526/14).

Opieka jakiej wymagał powód była świadczona przez członków jego najbliższej rodziny a ze specyfiki takiej opieki wynika, iż jest ona niemierzalna, świadczona jest bowiem przez całą dobę i przez cały ten czas wymaga zaangażowania innych osób a nie jedynie przez kilka konkretnych godzin w ciągu dnia. Sąd uznał, iż ścisłej wysokości tychże kosztów nie da się udowodnić. Nic nie stoi natomiast na przeszkodzie aby posiłkowo przy ustalaniu wysokości poniesionych z tego tytułu kosztów brać uwagę stawki odpłatności za usługi opiekuńcze określone przez stosowne organy pomocy społecznej, których wysokość -wynika z informacji MOPS [...]” (wyrok sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy z dnia 9 lipca 2015 roku sygn. akt II Ca 460/15).

Z urzędu Sądowi wiadomo, że koszt takiej opieki w dni powszednie wynosi 15 zł za godzinę, natomiast w weekendy i święta 21 zł za godzinę [...]” (wyrok sądu apelacyjnego w Szczecinie Wydział I Cywilny z dnia 27 lutego 2013 roku sygn. akt I ACa 810/12) – gdy poszkodowany potrzebuje opieki 7 dni w tygodniu można różnicować stawki za dni powszednie i weekendy.


Szanowni Państwo zajmujemy się również odzyskiwaniem pieniędzy od nierzetelnych kontrahentów (osób fizycznych, firm).

Zobacz naszą inne stronę tutaj.